Historia Orkiestry Dętej w Zielonkach
Początki Orkiestry Dętej w Zielonkach sięgają 1948 roku. Kiedy to z inicjatywy księdza Adama Zięby oraz Konstantego Małka, mieszkańca Zielonek, rozpoczęto tworzenie orkiestry. W kompletowaniu instrumentarium wspierał ich Mieczysław Bomba, grający na akordeonie. Pierwsze próby odbywały się w świetlicy wiejskiej, a instrumenty zakupiono dzięki wsparciu proboszcza oraz miejscowej Ochotniczej Straży Pożarnej.
Ustalenie pełnego składu pierwszej orkiestry jest trudne, jednak według wspomnień Konstantego Małka, wśród członków założycieli znaleźli się m.in.:
- Piotr Gajda – baryton
- Józef Małek – trąbka Es
- Stanisław Kurzym – tenor
- Konstanty Krzak – klarnet B
- Apoloniusz Szlagor – klarnet Es
- Bronisław Bomba – bęben i werbel
- Mieczysław Bomba – trąbka
Choć udało się opracować dwa marsze, zespół borykał się z trudnościami organizacyjnymi. Pierwszy instruktor, Stanisław Gibas, zrezygnował z prowadzenia prób z powodu braku systematyczności. Instrumenty zostały zdeponowane w świetlicy.
Kolejną próbę reaktywacji orkiestry podjął Apoloniusz Szlagor. Tym razem próby odbywały się na plebanii, w przedsionku, gdzie dostępna była również fisharmonia. Nowe próby przypadły na okres przed Bożym Narodzeniem 1948 roku. Muzycy, pełni zapału, przygotowali się do pierwszego występu, który miał miejsce w noc wigilijną. W tym okresie orkiestra grała często, zawsze ze słuchu, głównie przy okazjach religijnych.
W 1949 roku Orkiestra wzięła udział w uroczystej procesji z obrazem Matki Boskiej Zwycięskiej – namalowanym przez polskich żołnierzy pod dowództwem mjr. Władysława Passendorfera w Szkocji. Kardynał Adam Sapieha otrzymał obraz „z gorącą prośbą o przyjęcie symbolu miłości żołnierzy polskich poza granicami ojczyzny”. Wkrótce podjął decyzję o jego przeniesieniu do parafii w Zielonkach. Uroczystość odbyła się 7 lipca 1949 roku, pod przewodnictwem księdza Adama Zięby.
Kolejnym ważnym momentem w historii orkiestry był udział w pielgrzymce do Częstochowy w 1953 roku. Po tym wydarzeniu orkiestra działała jeszcze przez kilka lat, wyłącznie przy kościele. Ostatecznie działalność zawieszono w 1957 roku, kiedy to Konstanty Małek opuścił Zielonki. Wcześniej z zespołu wycofali się m.in. Józef Małek (trąbka Es) i Piotr Gajda (baryton), a pozostali członkowie stopniowo rezygnowali z udziału.
Drugie życie orkiestry
Orkiestra odrodziła się w latach 60. XX wieku, pod kierownictwem organisty Zbigniewa Garstki. Zespół wciąż działał przy parafii, choć coraz częściej występował także poza kościołem. Próby odbywały się okazjonalnie – głównie przed ważnymi wydarzeniami. Muzycy grali wciąż na własnych instrumentach.
Zbigniew Garstka był utalentowanym muzykiem – grał na wielu instrumentach i samodzielnie rozpisywał utwory dla członków orkiestry. Wszystko pisane było ręcznie. Skład zespołu zmieniał się z czasem – starsi odchodzili, a młodsze pokolenia zasilały szeregi orkiestry.
Według wspomnień Pana Jana Sieńko, grającego w orkiestrze od 1965 roku, jej największy rozkwit przypadł na czas „Solidarności” w latach 80. Nowi członkowie często spotykali się z muzyką orkiestrową po raz pierwszy. Przybywało jednak zarówno instrumentów, jak i ludzi.
Podczas procesji Bożego Ciała w 1965 roku orkiestra wystąpiła w strojach krakowskich zbieranych przez ks. Ziębę. Wkrótce stało się to jej znakiem rozpoznawczym. W roku 1967 orkiestra zagrała podczas przyjazdu kardynała Karola Wojtyły, który zachwycony ich występem zaprosił ich do wstąpienia podczas procesji Św. Stanisława z Wawelu na Skałkę. Zwyczaj ten jest kultywowany do dzisiaj. Orkiestra uczestniczyła też regularnie w pielgrzymkach do Kalwarii, gdzie grała w trakcie dróżek Kalwaryjskich. W 1979 roku podczas pierwszej wizyty Jana Pawła II w Polsce orkiestra uczestniczyła w spotkaniu młodzieży z papieżem na Skałce, gdzie została nawet wyróżniona przez Jana Pawła II. Niestety, rozwój orkiestry został zahamowany przez chorobę kapelmistrza Garstki.
Nowy etap działalności
Inspiracją dla reaktywacji orkiestry byłą budowa nowej szkoły w Zielonkach. Orkiestra wystąpiła podczas uroczystości nadania placówce imienia Jana Pawła II. W składzie orkiestry po 2006 roku znaleźli się: Jacek Chacuś, Anna Komenda, Janusz Kowalski, Adam Kowalski, Leszek Kadula, Janusz Kuchta, Janusz Płonka, Karolina Pawlik, Ewa Piątek, Dawid Roj, Stanisław Damian, Wojciech Rożek, Leszek Rożek, Józef Krawczyk, Janusz Sandecki, Jan Sieńko, Teresa Nowakowska, Danuta Nowakowska, Iwona Polak, Marek Kuźma, Bogdan Gołda, Robert Gołda, Hieronim Sieńko, Andrzej Zagrodnik. W tym czasie orkiestra występowała już pod patronatem Centrum Kultury, Promocji i Rekreacji w Zielonkach i kierownictwem Wojciecha Karwata. To właśnie on podjął się rekonstrukcji zespołu i do tej prowadzi orkiestrę. Zmienił się też charakter orkiestry, która z orkiestry parafialnej przekształciła się w orkiestrę parafialno-gminą, występując już nie tylko na uroczystościach kościelnych, lecz regularnie uświetniając swoją obecnością ważne uroczystości. Od tego momentu orkiestra regularnie bierze udział w wydarzeniach lokalnych – m.in. Dożynek Gminnych oraz Targów Bożonarodzeniowych na krakowskim Rynku. Orkiestra występowała też za granicą m.in. w Niemczech, na Węgrzech, Ukrainie i dwukrotnie we Francji.
W składzie zespołu coraz częściej grają przedstawiciele rodzin z pokolenia na pokolenie. Próby odbywają się regularnie w poniedziałki i czwartki.
 |
 |